FAQ

Jouw team bestaat uit een samenwerking van leerlingen in arbeidsmarktfinaliteit en dubbele finaliteit. Er worden afspraken en taakverdelingen gemaakt tussen deze leerlingen. En met een gemixt team nemen zij ook deel aan de halve finales en finale. Door leerplandoelen uit de verschillende deelnemende richtingen te vergelijken kan je ook hier een niveau van differentiatie zichtbaar maken voor de leerlingen in jouw team die uitdaging of remediëring nodig hebben.

De minimumdoelen van de basisvorming werden ook ter inspiratie opgenomen in het overzicht van de doelen op de website (info scholen). Kijk deze gerust eens na om te zien waar mogelijk linken liggen met de algemene vakken (videoverslag, presentatie in het Nederlands opmaken, rekenvaardigheden in kostprijsberekeningen, algemene planningsvaardigheden en STEM doelen, reflectie op bedrijfsbezoeken of het volgen van een workshop,…)

De totale kost van de constructie wordt door de organisatie vastgelegd. Dit omvat €180 waarde van het materialenpakket en €250 shopbudget. 

De volledige kostprijs van de constructie(s) dient bijgehouden te worden in een Bill of Materials. Dan rest er nog een bedrag die deelnemende teams aan ons dienen te bewijzen. Voor aangekochte extra onderdelen wordt dit gedaan met een aankoopbewijs. Voor gekregen, gesponsorde of gratis materialen zoeken de teams de minimumwaarde op die het materiaal zou gekost hebben indien aangekocht. Deze waarde wordt meegenomen in de berekening van de totaalprijs van de constructie(s). Dit wordt ingediend samen met het videoverslag ten laatste op 4 april 2025.

Door een planning op te maken en een taakverdeling in de verschillende fases van je projectuitvoering kan je op voorhand al inschatten waar je mogelijk kansen ziet tot differentiatie in ontwerp, uitvoering, opzoekwerk, presentatie, … Bekijk hiervoor ook zeker de inspiratielijsten met curriculumdoelen per richting. Door de leerplandoelen uit de verschillende deelnemende richtingen te vergelijken kan je ook hier een niveau van differentiatie zichtbaar maken voor de leerlingen in jouw team die uitdaging of remediëring nodig hebben.

Dit is een vrije keuze in samenspraak met je leerlingen, collega’s, schoolbestuur, … De leerlingen die aan deze challenge werken, kunnen dit doen ingebed in de onderwijstijd van hun richting. Raadpleeg hiervoor zeker ook de onderliggende curriculumdoelen, opgelijst op de website, en je eigen leerplandoelen, die je mogelijk kan uitwerken door met leerlingen aan deze challenge te werken.

Jouw team bestaat uit een samenwerking van leerlingen in arbeidsmarktfinaliteit en dubbele finaliteit. Er worden afspraken en taakverdelingen gemaakt tussen deze leerlingen. En met een gemixt team nemen zij ook deel aan de halve finales en finale. Hoeveel leden jouw team heeft bepaal je zelf, maar er kan maar een beperkt aantal leerlingen fysiek meekomen naar de halve finales en finale. Daarom werd een team gelimiteerd op 25 leerlingen per halve finale.

Research
Wat bestaat er op de markt? Welke onderdelen zijn er nodig? Welke extra onderdelen gaan jullie gebruiken in jullie ontwerp (verantwoorde keuze maken).

Samenwerking
Roep gerust de hulp in van andere klassen en richtingen om je technisch bij te staan. Ga inspiratie opdoen in bijvoorbeeld een bedrijf, een hogeschool of tijdens een aangeboden opleiding.

Testen 
Test je opstelling met een top drie van elk onderdeel. Bespreek de verschillen (voor- en nadelen) en kies de beste voor de wedstrijd.

Je kan van deze Challenge een écht STEM project maken. Volg ook één van de workshops aangeboden door de coaches van iSTEM voor inspiratie en ondersteuning om van jouw Elektro Challenge een écht STEM project te maken. Raadpleeg het ondersteuningsaanbod om te zien wanneer je als leraar een online workshop kan volgen. 

Ondersteuningsaanbod iSTEM

Eender welk bedrijf dat kan gelinkt kan worden aan een technologie van toepassing in jullie constructie (installateur zonnepanelen, garage elektrische voertuigen, lasbedrijf,…). Start met de bedrijven waar jouw school reeds een goede band mee heeft (stages derde graad, duaal,…). Kijk ook eens op het tabblad ‘bedrijven’ op de website voor inspiratie om in contact te komen met bedrijven in jouw buurt.

Het parcours bestaat uit en rechte sprinttrack van groen kunstgras.

Het parcours bestaat uit een kunstgrasmat van 1m33 breed op 10m lang

Startzone en laadzone

• Startzone en laadzone zijn L100 x B50cm, het voertuig moet hierbinnen passen
• Voor het oppikken van de last moet het voertuig volledig binnen de laadzone staan
• De lading is op schaal 1/30 van een 20FT container en staat op 10cm naast het parcours parallel met de mat met het midden in lijn met het midden van de laadzone

Het kan al eens voorvallen dat een onderdeel defect is of kapot gaat. Eenmalig kan je een onderdeel vervangen op kosten van het project. Dit geldt voor alle geleverde onderdelen behalve het zonnepaneel. Wat moet je daar voor doen?

Op de site van Velleman https://www.velleman.eu/ kan je een defect onderdeel opnieuw opvragen. Dit doe je door via de customer care een defect onderdeel opnieuw te bestellen. Bij bedrijf vermeld je de naam van jouw school en je contacteert Velleman onder de categorie ‘Product’. Als onderwerp vul je het volgende in “Elektro Challenge – DEFECT”. Je geeft hierbij de naam van het onderdeel door zoals vermeld in de technische fiche en omschrijft in de mededeling kort het defect dat je vastgesteld hebt. Je laadt ook een foto op van het defecte onderdeel.

Indien er na deze ene keer nog onderdelen kapot gaan, of je wil extra onderdelen bestellen dan kan dit ook via Velleman, met 10 % korting op het onderdeel. Dit bedrag komt van jullie eigen shopbudget. Wat moet je daar voor doen? Op de site van Velleman https://www.velleman.eu/ kan je ook extra onderdelen bestellen, of een tweede (derde,…) defect gegaan onderdeel opnieuw bestellen. Bij bedrijf vermeld je de naam van jouw school en je contacteert Velleman onder de categorie ‘New order’. Als onderwerp vul je het volgende in “Elektro Challenge – AANKOOP”.

Het parcours van de challenge gaat binnen door.

Elk team krijgt 2 loodaccu’s: 12V 1.3Ah. Het totale vermogen is beperkt tot 48W (d.m.v. de zekeringen, om het speelveld evenwichtig te houden).

Hoe de 2 accu’s gebruikt worden ligt niet vast, 1 voor de kraan en 1 voor het voertuig, kraan op het voertuig en de accu’s in serie of parallel – alles is toegestaan. Afhankelijk van de gekozen opstelling moet de waarde van de zekeringen aangepast worden om steeds op max. 48W uit te komen.

Voor de wedstrijd zelf krijgen de teams de accu’s van de organisatie en mogen ze de accu’s uit het pakket niet gebruiken. Er worden 2 zekeringhouders en zekeringen type F2A en F4A meegeleverd. Deze moeten zo gebruikt worden dat het totale vermogen niet groter kan zijn dan 48W. Deze hebben in de éérste plaats een veiligheidsfunctie, maar brengen ook evenwicht in het speelveld door deze opgelegde beperking.

Als je boven dit vermogen gaat, springt de zekering. Je mag deze eenmaal vervangen en het parcours opnieuw rijden. De jury controleert of de zekeringen die je gebruikt één van de zekeringen is die geleverd werden in de kit. Deze dienen ook in de zekeringhouder bevestigd te worden die in de materialenkit zit.

Ja, maar het vullen van de persluchttank mag pas starten op het moment dat het voertuig stilstaat in de laadzone.  De enige energiebron die op voorhand energie bezit is de batterij. Elke andere vorm van energie (massa, perslucht, spierkracht, …) mag pas toegevoegd worden vanaf het moment dat het voertuig stilstaat in de laadzone. Een veer mag zo bijvoorbeeld ook niet op voorhand worden opgespannen. Dit mag pas wanneer het voertuig stilstaat in de laadzone. 

De energie die nodig is om dit mechanisme in gang te zetten – of deze nu potentieel is (gewicht, veer), mechanisch, pneumatisch, hydraulisch of elektrisch is – mag pas toegevoegd worden op het moment dat het voertuig stil staat in de laadzone. Als de energie elektrisch is – maar niet uit de batterij komt, moet deze op een hernieuwbare manier opgewekt worden. Het opwekken mag pas starten als het voertuig stil staat in de laadzone – en het max. toegestane vermogen (48W) blijft gelden (zal gemeten worden).

Dit is het verschil met gebruik van de geleverde batterij. Bij de batterij is de energie al aanwezig en onmiddellijk aanspreekbaar, dit is de trade-off: snelheid door gebruik reeds aanwezige energie = verbruik batterij.

Neen. 

De energie die nodig is om dit mechanisme in gang te zetten – of deze nu potentieel is (gewicht, veer), mechanisch, pneumatisch, hydraulisch of elektrisch is – mag pas toegevoegd worden op het moment dat het voertuig stil staat in de laadzone.

Als de energie elektrisch is – maar niet uit de batterij komt moet deze op een hernieuwbare manier opgewekt worden. Het opwekken mag pas starten als het voertuig stil staat in de laadzone – en het max. toegestane vermogen (48W) blijft gelden (zal gemeten worden).

 Dit is het verschil met gebruik van de geleverde batterij > bij de batterij is de energie al aanwezig en onmiddellijk aanspreekbaar, dit is de trade-off: snelheid door gebruik reeds aanwezige energie = verbruik batterij.

Neen.

Ja, dat mag.

Er moet minimaal 1 van de geleverde batterijen gebruikt worden voor het aandrijven van het voertuig. Men mag beide batterijen gebruiken.

Ja, dat mag.

Je mag niet tegen de hindernis rijden. Indien dit gebeurt, dan keer je terug naar de laadzone door je wagen op te pakken en hem terug te plaatsen in de laadzone.

Dit is toegestaan rond de mat. Dit is niet toegestaan op de mat.

Minimaal 1 Volt-en 1 ampèremeter is op je constructie aanwezig. Het gebruik van de oscilloscoop en de metingen hiermee verricht zien we terug in het videoverslag. 

Enkel voor het hefmechanisme mag gebruik gemaakt worden van één hernieuwbare energiebron. Dit kan/mag eventueel spierkracht zijn, maar dit mag niet rechtstreeks. Er mag geen 1/1-verbinding zijn tussen het hefmechanisme en de krachtbron/bediening. Een eenvoudige stang of touwtje is dus niet toegestaan, een bediening met trappers of handbediende wielen kan wel indien dit loopt via een dynamisch overbrengingssysteem met tandwielen, katrollen, cardanassen, kettingen, nokken,… (> pivotpunten uitsluiten, dit is géén overbrenging).

Een reel-systeem waarbij de hendel niet rechtstreeks is verbonden aan de trommel is in principe toegestaan om de last op te hijsen en neer te zetten, maar rechtstreekse manipulatie om de arm in de juiste richtingen te laten bewegen is niet toegestaan. Het reel-systeem van een vislijn is in principe toegestaan om de last op te hijsen en neer te zetten, maar ze zullen toch iets moeten vinden om dit op te monteren en een systeem uitvinden om de vislijn in de juiste richtingen (L/R – V/A) te laten bewegen gezien ze deze niet rechtstreeks mogen manipuleren. En rechtstreeks met een stang bewegen mag niet (zie hierboven, géén overbrenging). 

Ja, maar binnen zou je er al een lamp op moeten zetten. Dit mag in principe ook, maar enkel als de energie voor de lamp uit de batterij komt of opgewekt wordt op een hernieuwbare manier. De 48W beperking blijft in het geval de hernieuwbare energie omgezet wordt in elektrische energie. Deze mag ook pas opgewekt worden op het moment dat het voertuig stil staat in de laadzone. 

Dezelfde regels gelden als voor het zonnepaneel. Er mag géén potentiële energie aanwezig zijn in het systeem – met uitzondering van de batterij uit het pakket. Met andere woorden: er mag géén drukvat op voorhand gevuld worden. In geval van een brandstofcel mag de waterstof pas opgewekt worden op het moment dat het voertuig stil staat in de laadzone. Het vermogen van de brandstofcel mag niet groter zijn dan 48W. Geen enkel onderdeel van een hydraulisch circuit mag onder druk staan zolang het voertuig niet stilstaat in de laadzone. Iets zelf gemaakt in deze stijl kan, 1 enkele krachtbron = spierkracht, overbrenging = hydraulisch, de spuitjes mogen pas bediend worden als het voertuig stil staat in de laadzone.

De breedte/lengte van het voertuig moet tijdens de rit volledig binnen het startvak/laadvlak passen. De hoogte speelt geen rol, maar in de lengte/breedte mogen er géén onderdelen uitsteken. Een kraanarm op het voertuig mag enkel buiten deze afmetingen komen op het moment dat het voertuig stilstaat in de laadzone. Als het voertuig weer vertrekt moet dit weer volledig binnen het vak vallen. Zie dit als een echte vrachtwagen met een kraan op, als deze aan het rijden is op de weg mag er ook niets uitsteken.

De magneet zelf mag na het laden aan het metalen plaatje van het blokje blijven hangen met volgende restricties:

• De last moet rechtop op het laadplatform van het voertuig rusten vooraleer het voertuig uit de laadzone mag vertrekken.
• De arm/stang/kabel/… mag géén kracht meer uitoefenen op het blokje.
• Het geheel moet ook passen binnen het start- en laadvak (zie vorige FAQ) ook al hangt de magneet nog aan het metalen vlak van de last, er mag géén enkel onderdeel uitsteken als het voertuig weer vertrekt uit de laadzone.

Het voertuig dat, met de last, de eindmeet het snelst overgaat, is het voertuig dat doorgaat naar de finale.

Er moet een mechanisme voorzien worden dat de last op het voertuig kan zetten. Het hefmechanisme kan/mag elektrisch, pneumatisch, hydraulisch of mechanisch bediend worden, maar mag niet rechtstreeks met de hand gemanipuleerd worden. Voor de bediening van het hefmechanisme mag er gebruik gemaakt worden van één hernieuwbare energiebron. Dit kan/mag eventueel spierkracht zijn, maar dit mag niet rechtstreeks. Er mag geen 1/1-verbinding zijn tussen het hefmechanisme en de krachtbron/bediening. Een eenvoudige stang of touwtje is dus niet toegestaan. Een bediening met trappers of handbediende wielen kan wel, indien dit loopt via een dynamisch overbrengingssysteem met tandwielen, katrollen, cardanassen, kettingen, nokken, … (>pivotpunten uitsluiten, dit is géén overbrenging).

1. Staat het hefmechanisme op het voertuig dan zal het praktisch niet mogelijk zijn om dit te bedienen met spierkracht – tenzij er iemand op kan zitten. Rijden mag echter enkel elektrisch en de energie moet uit de batterij komen. Het zullen hele knappe koppen moeten zijn om dit voor elkaar te krijgen, alles moet passen binnen het startvak en het vermogen is max. 48W.
2. Een permanente magneet gebruiken is alleen mogelijk als het hijsmechanisme op het voertuig staat daar deze aan de last blijft “plakken”. In dit geval moet de last ook volledig vrij staan op het laadplatform van het voertuig vooraleer dit mag vertrekken uit de laadzone. De permanente magneet mag wel aan de last blijven hangen bij het rijden, maar het ophangpunt van de magneet aan het hijsmechanisme mag niet onder kracht/spanning staan. Met andere woorden: de magneet mag de last niet dragen/ondersteunen/op zijn plaats houden tijdens het rijden van het voertuig. Er mag ook geen enkel onderdeel uitsteken uit het laadvak vooraleer het voertuig weer mag vertrekken.
3. Spierkracht gebruiken als krachtbron voor het bedienen van het hijsmechanisme mag. In de praktijk is dit alleen mogelijk met een vrijstaand hijsmechanisme. Spierkracht mag ook maar enkel indien er een vorm van overbrenging tussen zit en niet 1/1. Een stang/touw/… met enkel een scharnierpunt valt hier ook onder, dit zien we niet als overbrenging.
   
   Elke (hernieuwbare) krachtbron anders dan de elektrische energie uit één van de aangeleverde batterijen mag pas opgewekt worden op het moment dat het voertuig stilstaat in de laadzone. Denk aan opspannen veren, vliegwielen starten, gewichten, pendules, perslucht, hydraulica, … Gewoon een touw oprollen op een spoel rechtstreeks gekoppeld aan een handwiel mag niet. Indien tussen het handwiel en de spoel een overbrenging met cardanas, ketting of riem, tandwielen, … tussen zit, wel. Een enkele as telt niet als overbrenging.
   
   Voor het manipuleren van het hijsmechanisme (op, neer, links, rechts, vooruit, achteruit) gelden dezelfde regels. Een stang of touwtje rechtstreeks verbonden aan de “arm” mag niet, er zit géén overbrenging tussen. Een scharnierpunt of enkele as tellen niet als overbrenging. Indien er tandlatten, tandwielen, wormwielen, nokkenassen, hydraulica of pneumatica tussen zit, kan het wel.
   

Enkele voorbeelden

1. Nee: spoel enkel via rechtstreekse as verbonden aan hendel.
2. JA: er zit een tandwieloverbrenging tussen de hendel en de spoel.
3. NEE: mechanisme rechtstreeks verbonden (via pivotpunten) aan hendelbediening.
4. JA: Hydraulische bediening via pistons.
5. NEE: het mechanisme van een fietsrem is een 1/1 bediening. De hendel trekt 1/1 aan de kabel, de kabel trekt 1/1 aan de rem – het pivotpunt telt niet als mechanisme.
6. JA: het mechanisme van een koppeling met kabel, de hendel trekt wel 1/1 aan de kabel, maar de kabel zit vast aan een mechanisme met tandwielen.

In principe moet de last zelfstandig op het laadplatform/in de laadruimte van het voertuig staan. Dat wil zeggen dat de vorken de last mogen heffen en op het laadplatform/in de laadruimte zetten – mits volgende voorwaarden: De vorken mogen ingewerkt zijn in het laadplatform/laadruimte, maar de last mag NIET op de vorken blijven rusten als het voertuig de laadzone verlaat (zie eerdere vraag met een magneet). Na het laden mag geen enkel onderdeel buiten het laadvak uitsteken als het voertuig vertrekt uit de laadzone.

Als bijvoorbeeld de remmen aan het grijpmechanisme gekoppeld zijn, kan dit als er een overbrenging tussen zit. Het bedienen mag pas starten als het wagentje in het laadvak staat. Géén 1/1 bediening, pivotpunten (scharnieren) tellen niet mee als overbrenging: Een trommel rechtstreeks op de trapas mag niet. Als er bijvoorbeeld tandwielen en een ketting tussen zitten, mag het wel. De kabel van de rem rechtstreeks op het grijpmechanisme mag niet, maar als de kabel bijvoorbeeld een tandheugel zou bedienen wel. Het bewegen van de “kraanarm” mag ook niet rechtstreeks.

Het voertuig dient een stuursysteem te hebben. Hoe dit moet, is niet gedefinieerd. Sturen door middel van aparte aandrijving van wielen is wel toegestaan. Wat de aandrijving van de wielen betreft, is er ook geen verplichting tot het gebruiken van een overbrenging. Maar wielen aandrijven rechtstreeks met een motor is een hele uitdaging.

Een ‘trekkoord’ gebruiken als onrechtstreekse overbrenging om een DC-motor onder spanning te brengen om zo kortstondig hernieuwbare energie op te wekken,  is toegestaan voor het hijsmechanisme. Er is wel 1 aandachtspuntje: je moet kunnen aantonen dat de opgewekte/overgebrachte elektrische energie tussen de generator en de elektromagneet minder dan 48W bedraagt.